De Bronzen Weken & Slotfase: Afscheid nemen en veilig loslaten (Adjourning)
Afscheid nemen van een groep brengt onbewuste verlatingsangst en stress met zich mee. Door de Adjourning-fase bewust te begeleiden voorkom je escalaties in juni en juli.
In het kort
- De Adjourning-fase (Tuckman) activeert onzekerheid over de overgang naar een volgend leerjaar of een andere school.
- Onrust en ruzietjes in juni zijn vaak een onbewust verdedigingsmechanisme om het naderende afscheid minder pijnlijk te maken.
- Een gestructureerde afsluiting met rituelen geeft leerlingen het gevoel van trots en 'closure'.
Direct toepassen in de klas (Evidence-based)
- Bespreek expliciet met de klas dat afscheid nemen spannend is en dat het normaal is om gemengde gevoelens te hebben.
- Maak een klassen-herinneringsboek of een 'Top 10 van ons mooiste schooljaar-momenten'.
- Laat leerlingen elkaar een geschreven afscheidscompliment geven.
Het psychologische mechanisme achter eindejaars-onrust
In mei en juni merk je vaak dat groepen die het hele jaar voorbeeldig draaiden, opeens weer gaan mopperen of ruzie maken. Leerkrachten vragen zich wanhopig af: 'Wat is er aan de hand?'.
Psychologisch gezien is dit het fenomeen van 'afstoting voor afscheid': om het verdriet van het uit elkaar vallen van de groep niet te hoeven voelen, creëren kinderen onbewust afstand door ruzie te maken.
In de praktijk
Werkvormen waarin deze theorie direct tot leven komt in de klas:
Naamspel met de bal
De hele klas kent elkaars naam binnen drie ontspannen rondes.
Zoek iemand die... (Kennismakingsbingo)
Leerlingen ontdekken binnen 15 minuten onverwachte overeenkomsten met klasgenoten.
Evolutiespel (Ei, Kuiken, Gorilla, Superheld)
Breekt binnen 5 minuten alle gène en zorgt voor een uitgelaten, actieve sfeer in de klas of gymzaal.
Bronnen & Wetenschappelijke Publicaties
- •Tuckman, B.W. & Jensen, M.A.C. (1977). Stages of small-group development revisited. Group & Organization Studies.