De Klassen-Grondwet (Onze Gouden Regels)
Democratisch opgestelde klassenafspraken die écht nageleefd worden
✨ Wat levert het op: Creëert 100% eigenaarschap over klassenregels omdat leerlingen ze zelf hebben geformuleerd.
45–60 min
Onderbouw, Middenbouw, Bovenbouw, VO
Tafelgroepjes (3-5), Hele klas (Kring)
3 doelen
Zo zeg je het tegen de klas
De letterlijke instructie die je meteen kunt uitspreken zonder de groep kwijt te raken:
"Regels die ik als meester opleg zijn saai. Regels die we samen bedenken zijn van óns. Hoe zorgen we dat iedereen met een lach naar school komt? We formuleren vandaag onze eigen Grondwet en we beloven elkaar dat we ons eraan houden."
Stappenplan
- 1
Brainstorm in groepjes: 'Wat hebben wij nodig om ons hier 100% veilig te voelen en met plezier te leren?'
- 2
Ieder groepje levert 2 positief geformuleerde regels in (dus niet 'Niet schelden', maar 'We praten met respect tegen elkaar').
- 3
Plenair clusteren: breng alle ideeën terug tot maximaal 5 krachtige Gouden Klassenregels.
- 4
Schrijf de 5 regels met sierletters op een grote poster.
- 5
Officiële ondertekening: elke leerling en de leerkracht zet zijn handtekening of handafdruk onder de klassengrondwet.
Vragen voor de nabespreking
Zonder nabespreking blijft een werkvorm een leuk spelletje. Hier zit de echte opbrengst voor de groep:
- Welke van deze 5 regels vind jij persoonlijk het allerbelangrijkst?
- Wat doen we als iemand een regel een keertje vergeet?
Wat kan er misgaan en wat doe je dan?
⚠️ Situatie: De regels worden te vaag (bijv. 'We zijn lief').
💡 Oplossing: Maak het concreet: 'Wat doe je dan precies als je lief bent? Hoe ziet dat eruit in de rij?'
Leerkrachttip
Formuleer altijd positief: zeg wat je wél wilt zien in plaats van wat verboden is.
Benodigdheden & Voorbereiding
- Grote poster / vel papier
- Viltstiften
- Handtekeningenpen of verf
- Verdeel de klas in groepjes van 4.
Sociaal-Emotionele Doelen
Variaties & Differentiatie
- 👉Onderbouw: Gebruik pictogrammen bij elke regel.
Ervaringen & Praktijktips uit de klas
Hoe werkte deze activiteit in de praktijk? Ontdek tips van collega's of deel jouw ervaring.
Meer werkvormen voor deze fase
Het Grote Parachute Spel (Groene Spelen)
Coöperatief bewegingsspel in de gymzaal waar winnen niet bestaat
Verbindt de hele klas in één grote gezamenlijke ritmische beweging vol plezier en teamwork.
Rug-aan-Rug Opstaan (Duo & Kwartet)
Fysieke vertrouwens- en evenwichtsuitdaging in tweetallen
Kinderen ervaren fysiek dat je elkaar nodig hebt om overeind te blijven en samen sterker staat.
Denken - Delen - Uitwisselen (Think-Pair-Share)
De basisbouwsteen voor veilige interactie en diepere antwoorden in de klas
Geeft ook verlegen of bedachtzame leerlingen de tijd om na te denken en zelfverzekerd te spreken.