De Klassen-Thermometer (Veiligheidscheck)
Anoniem en eerlijk peilen hoe veilig en fijn iedereen zich in de groep voelt
✨ Wat levert het op: Signaleert onderhuidse spanningen, buitensluiten of pestgedrag voordat het escaleert.
20–30 min
Middenbouw, Bovenbouw, VO
Individueel, Hele klas (Kring)
3 doelen
Zo zeg je het tegen de klas
De letterlijke instructie die je meteen kunt uitspreken zonder de groep kwijt te raken:
"Een klas is pas écht geslaagd als niet alleen de grote groep het leuk heeft, maar iederéén met een gerust hart naar school fietst. We kijken anoniem naar onze klassenthermometer. Niemand hoeft zich te verantwoorden, we kijken samen hoe we de temperatuur aangenamer maken."
Stappenplan
- 1
Iedere leerling vult anoniem een cijfer van 1 tot 10 in op de vraag: 'Hoe fijn en veilig voel ik me in deze klas?' en 'Wat is er nodig om van dit cijfer een punt hoger te maken?'.
- 2
De leerkracht berekent het gemiddelde en toont de verdeling op het digibord (bijv. gemiddeld een 7,4; 2 leerlingen onder de 6).
- 3
Plenair kringgesprek: 'We zien dat de meeste kinderen zich fijn voelen, maar niet iedereen. Wat kunnen wij als groep doen zodat iederéén zich een 8 of 9 voelt?'
- 4
De klas formuleert 2 concrete actiepunten.
Vragen voor de nabespreking
Zonder nabespreking blijft een werkvorm een leuk spelletje. Hier zit de echte opbrengst voor de groep:
- Waarom is het zo belangrijk dat we eerlijk durven zijn over de sfeer?
- Welke kleine dingen kunnen we morgen al anders doen in de pauze?
Wat kan er misgaan en wat doe je dan?
⚠️ Situatie: Kinderen gaan raden wie de lage cijfers heeft gegeven.
💡 Oplossing: Grijp meteen in: 'Het gaat niet om wie, het gaat om óns als collectief.'
Bron & inspiratie
Herschreven voor Gouden Weken
Bron: Sociogrammen en sociale veiligheid in de school — Kees van Overveld (2018), via Uitgeverij Pica.
Leerkrachttip
Gebruik de uitkomsten ook om 1-op-1 gesprekken aan te knopen met stillere leerlingen.
Benodigdheden & Voorbereiding
- Anonieme stemformulieren of digitale peiling (Mentimeter/Google Forms)
- Thermometer poster
- Bereid 3 gerichte vragen voor over veiligheid, hulp durven vragen en sfeer.
Sociaal-Emotionele Doelen
Variaties & Differentiatie
- 👉Onderbouw: Met smileys (groen, oranje, rood) in een gesloten stemdoos.
Ervaringen & Praktijktips uit de klas
Hoe werkte deze activiteit in de praktijk? Ontdek geverifieerde tips van collega-leerkrachten of deel jouw ervaring.
Meer werkvormen voor deze fase
Binnen-Buitenkring (Kagan Structuur)
Dynamische kringopstelling waarin iedereen tegelijk actief spreekt en luistert
Garandeert 100% actieve deelname en gelijktijdige interactie voor alle leerlingen tegelijk.
De Brugklas Survival Guide & Kluisjes-Hulp
Praktische en sociale steun voor de overgang naar het voortgezet onderwijs
Neemt de typische brugklasstress (roosters, zware tassen, kluisjes, huiswerk) weg door peer-support.
De APK-Keuring van de Groep
Eerlijke herstart-evaluatie in januari over hoe onze klassenmotor draait
Herstelt binnen 30 minuten de regels en afspraken na de kerstvakantie zonder preken van de meester.