Ritueel & RoutineForming (Kennismaken) (Week 1)Storming (Positiebepaling) (Week 2-3)Norming (Afspraken & Normen) (Week 4-6)Performing (Flow & Presteren) (Rest schooljaar)

De Mindful Ademhalingspauze

Een korte, stille aandachtsoefening met een klankschaal om over te schakelen naar rust en focus

✨ Wat levert het op: Helpt de hele klas in minder dan drie minuten omschakelen van drukte naar concentratie, zonder dat er iets hoeft te worden 'opgelost'.

Tijdsduur

2–5 min

Bouw

Onderbouw, Middenbouw, Bovenbouw, VO

Vorm

Hele klas (Kring), Individueel

Doelen

2 doelen

Zo zeg je het tegen de klas

De letterlijke instructie die je meteen kunt uitspreken zonder de groep kwijt te raken:

"We gaan even helemaal stil zijn. Ga rustig zitten, voeten op de grond, ogen dicht of naar je handen. Ik sla het klankje aan — steek je hand op zolang je het nog hoort, en laat hem zakken als het geluid helemaal weg is. Daarna ademen we samen drie keer heel rustig in en uit."

Stappenplan

1
Vraag de kinderen om rustig te gaan zitten met beide voeten op de grond en de handen in de schoot, ogen dicht of naar beneden gericht.
2
Sla één keer zachtjes de klankschaal of triangel aan.
3
Vraag de kinderen om hun hand op te steken zolang ze het geluid nog kunnen horen, en die weer te laten zakken zodra het stil is.
4
Doe daarna samen drie langzame ademhalingen: vier tellen in door de neus, kort vasthouden, vier tellen rustig uit door de mond.
5
Sluit af met een enkele zin die de aandacht terugbrengt naar de dag ('Merk op hoe je lijf nu voelt, en laten we daarmee verdergaan').

Vragen voor de nabespreking

Zonder nabespreking blijft een werkvorm een leuk spelletje. Hier zit de echte opbrengst voor de groep:

Merkte je verschil in hoe je je voelde vóór en na de oefening?
Was het moeilijk of juist makkelijk om helemaal stil te zijn?

Wat kan er misgaan en wat doe je dan?

⚠️ Situatie: Kinderen gaan giechelen zodra het stil wordt.

💡 Oplossing: Reageer niet geïrriteerd maar rustig herhalend: begin gewoon opnieuw met het klankje, zonder er een punt van te maken — de herhaling zelf werkt kalmerend.

⚠️ Situatie: Een enkel kind vindt het naar om de ogen dicht te doen.

💡 Oplossing: Geef altijd de keuze om in plaats daarvan naar een vast rustpunt in de klas te kijken (bijvoorbeeld een plant of poster).

Leerkrachttip

Doe de oefening zelf altijd actief mee in plaats van er alleen leiding aan te geven — kinderen volgen een rustige, zichtbaar meedoende volwassene sneller dan een instructie alleen.

Benodigdheden & Voorbereiding

Materialen:

Een klankschaal, triangel of rustige app-geluid
Eventueel een korte tekstkaart met de instructie voor als je het zelf nog niet uit je hoofd kent

Vooraf klaarzetten:

Kies een vaste plek in de dag (bijvoorbeeld altijd na de pauze) zodat de oefening een herkenbare routine wordt in plaats van een losse, onverwachte onderbreking.

Sociaal-Emotionele Doelen

Focus & AandachtEmotieregulatie & Zelfbeheersing

Variaties & Differentiatie

👉Onderbouw: vervang de klankschaal door een 'ademhalingsknuffel' die op de buik ligt en op en neer beweegt tijdens het ademen.
👉Combineer met een korte visualisatie ('stel je een rustige plek voor') voor bovenbouw en VO.
👉Gebruik een zandloper van één minuut als de klankschaal niet voorhanden is.