WerkvormForming (Kennismaken) (Week 1)Norming (Afspraken & Normen) (Week 4-6)

Onze Gouden Grondwet & Handtekeningenboom

Democratisch opstellen en plechtig ondertekenen van de 5 belangrijkste klassenafspraken

✨ Wat levert het op: Klassenregels worden eigendom van de kinderen zelf in plaats van opgelegde regels van de leerkracht.

Tijdsduur

30–45 min

Bouw

Onderbouw, Middenbouw, Bovenbouw, VO

Vorm

Tafelgroepjes (3-5), Hele klas (Kring)

Doelen

4 doelen

Zo zeg je het tegen de klas

De letterlijke instructie die je meteen kunt uitspreken zonder de groep kwijt te raken:

"Regels zijn er niet om jullie te plagen, maar om ervoor te zorgen dat iedereen elke dag met een glimlach naar school komt en durft te leren. Vandaag schrijven we onze eigen klassengrondwet. Als jouw handtekening eronder staat, beloof je aan de hele groep dat je je best doet om je eraan te houden én elkaar er vriendelijk aan te herinneren."

Stappenplan

1
1. Brainstorm in 4-tallen: 'Wat hebben wij nodig om ons hier veilig te voelen en fijn te kunnen leren?'.
2
2. Verzamel de ideeën en formuleer samen maximaal 5 positieve regels (geen 'niet'-zinnen, maar gewenst gedrag).
3
3. Schrijf de 5 regels centraal op de poster in duidelijke kindertaal.
4
4. Plechtige ceremonie: elke leerling en de leerkracht zet een handtekening of vingerafdruk als blad aan de boom.
5
5. Hang de poster op een prominente plek in het lokaal op ooghoogte.

Opstelling & Visueel Schema

Plattegrond en ruimtelijke organisatie voor in het lokaal of op het digibord:

Vragen voor de nabespreking

Zonder nabespreking blijft een werkvorm een leuk spelletje. Hier zit de echte opbrengst voor de groep:

Waarom is het fijner als we deze regels samen bedenken in plaats van dat de meester ze alleen oplegt?
Wat doen we als iemand per ongeluk een regel vergeet? Hoe helpen we diegene weer op weg?

Wat kan er misgaan en wat doe je dan?

⚠️ Situatie: De klas verzint 25 verschillende regels waardoor niemand ze meer kan onthouden.

💡 Oplossing: Cluster de regels samen tot maximaal 5 kernwaarden (bijv. Veiligheid, Respect, Hulpvaardigheid, Eerlijkheid, Rust).

Leerkrachttip

Herformuleer negatieve zinnen altijd naar positief handelingsperspectief: 'Niet rennen' wordt 'We lopen rustig in de gang', 'Niet uitlachen' wordt 'Fouten maken mag, we helpen elkaar'.