Twee Sterren en een Wens
Een kort, veilig feedbackgesprek in tweetallen: twee complimenten en één opbouwende tip
✨ Wat levert het op: Leert leerlingen concrete, opbouwende feedback geven en ontvangen zonder dat het als kritiek voelt.
10–15 min
Middenbouw, Bovenbouw, VO
Tweetallen (Schoudermaatjes), Tafelgroepjes (3-5)
3 doelen
Zo zeg je het tegen de klas
De letterlijke instructie die je meteen kunt uitspreken zonder de groep kwijt te raken:
"We gaan elkaar feedback geven met 'Twee sterren en een wens'. Bedenk eerst twee dingen die je klasgenoot echt goed deed — wees zo concreet mogelijk. Bedenk daarna één wens: iets wat hij of zij de volgende keer zou kunnen proberen. Als je feedback krijgt, luister je gewoon en zeg je dankjewel — je hoeft het niet uit te leggen of te verdedigen."
Stappenplan
- 1
Vorm tweetallen die elkaars werk, presentatie of aanpak hebben gezien.
- 2
Elke leerling schrijft eerst zelf twee 'sterren' op: twee concrete dingen die goed gingen bij de ander.
- 3
Daarna schrijft elke leerling één 'wens': één concrete, opbouwende tip voor een volgende keer, geformuleerd als iets om te proberen, niet als een fout.
- 4
De tweetallen wisselen om de beurt hun sterren en wens mondeling uit, waarbij de ontvanger alleen luistert en bedankt — niet meteen in de verdediging gaat.
- 5
Sluit klassikaal af met een korte ronde: wie wil één ster die hij kreeg met de hele groep delen?
Vragen voor de nabespreking
Zonder nabespreking blijft een werkvorm een leuk spelletje. Hier zit de echte opbrengst voor de groep:
- Welke ster die je kreeg, verraste je het meest?
- Voelde de wens die je kreeg als opbouwend of als kritiek — en wat maakte dat verschil?
Wat kan er misgaan en wat doe je dan?
⚠️ Situatie: Leerlingen formuleren de wens alsnog als verkapte kritiek ('je deed het te langzaam').
💡 Oplossing: Laat de wens altijd beginnen met 'Volgende keer zou je kunnen proberen om...' — die zinsopener dwingt een opbouwende formulering af.
⚠️ Situatie: Een tweetal heeft een moeizame relatie en de feedback wordt ongemakkelijk.
💡 Oplossing: Wissel voor deze werkvorm bewust de koppels zelf in plaats van vrije keuze, zodat je moeilijke combinaties kunt vermijden.
Bron & inspiratie
Herschreven voor Gouden Weken
Bron: 'Two Stars and a Wish'-feedbackprotocol, veelgebruikt in Britse basisscholen en verwant aan het 'kind, specific, helpful'-feedbackprincipe van EL Education — Ron Berger / EL Education (VS); breed verspreid in het Britse primair onderwijs.
Bekijk het origineelLeerkrachttip
Modelleer de eerste paar keer zelf hardop een voorbeeld van een concrete ster en een concrete wens over jouw eigen werk, zodat leerlingen het verschil met vage complimenten goed aanvoelen.
Benodigdheden & Voorbereiding
- Een klein kaartje per leerling met de kopjes 'Ster 1', 'Ster 2' en 'Wens'
- Bespreek vooraf klassikaal, met een voorbeeld, het verschil tussen een vage opmerking ('goed gedaan') en een concrete ster ('je legde heel duidelijk uit hoe je op je antwoord kwam').
Sociaal-Emotionele Doelen
Variaties & Differentiatie
- 👉Onderbouw: laat kinderen in plaats van schrijven de sterren en wens mondeling voordoen aan de leerkracht, die ze opschrijft.
- 👉Gebruik de structuur ook voor zelfreflectie: laat leerlingen eerst zelf twee sterren en een wens over hun eigen werk noteren, vóórdat ze feedback van een ander krijgen.
- 👉VO: voeg een derde categorie 'vraag' toe voor iets waar de ontvanger zelf nieuwsgierig naar is.
Ervaringen & Praktijktips uit de klas
Hoe werkte deze activiteit in de praktijk? Ontdek geverifieerde tips van collega-leerkrachten of deel jouw ervaring.
Meer werkvormen voor deze fase
Binnen-Buitenkring (Kagan Structuur)
Dynamische kringopstelling waarin iedereen tegelijk actief spreekt en luistert
Garandeert 100% actieve deelname en gelijktijdige interactie voor alle leerlingen tegelijk.
De Blinde Doolhof & Vertrouwensloop
Blindelings vertrouwen op de stem en instructies van je klasgenoot
Leerlingen ervaren aan den lijve wat zorgvuldig communiceren en echt vertrouwen betekent.
De Blinde Gids (Vertrouwensloop)
Leren vertrouwen op de instructies en zorg van een ander
Bouwt binnen 20 minuten tastbaar verantwoordelijkheidsgevoel en blind vertrouwen op.