De Herstelcirkel (Conflicten Oplossen)
Restorative Justice methode om ruzies om te zetten in herstel en empathie
✨ Wat levert het op: Lost ruzies duurzaam op zónder schuldigen aan te wijzen of strafregels uit te delen.
20–30 min
Middenbouw, Bovenbouw, VO
Tafelgroepjes (3-5), Hele klas (Kring)
3 doelen
Zo zeg je het tegen de klas
De letterlijke instructie die je meteen kunt uitspreken zonder de groep kwijt te raken:
"We zijn hier niet om een dader te straffen. We zijn hier om te begrijpen wat er gebeurde en hoe we het samen gaan repareren. Alleen wie de praatsteen vasthoudt heeft het woord. We luisteren totdat de ander klaar is."
Stappenplan
- 1
Stap 1: 'Wat is er gebeurd?' (Beide partijen vertellen feitelijk wat zij zagen en deden zónder onderbreking).
- 2
Stap 2: 'Wat dacht en voelde je op dat moment?' (Gevoelens benoemen: schrik, woede, schaamte).
- 3
Stap 3: 'Wie heeft hier last van gehad?' (Inzicht in de impact op de ander en de sfeer in de klas).
- 4
Stap 4: 'Wat is er nu nodig om het weer goed te maken?' (Concrete herstelactie, bijv. excuses, samen iets opruimen, nieuwe afspraak).
Vragen voor de nabespreking
Zonder nabespreking blijft een werkvorm een leuk spelletje. Hier zit de echte opbrengst voor de groep:
- Voel je je nu echt gehoord?
- Kunnen we elkaar weer recht in de ogen kijken en samen verder spelen?
Wat kan er misgaan en wat doe je dan?
⚠️ Situatie: Kinderen gaan door elkaar heen schreeuwen van 'Niet waar!'.
💡 Oplossing: Pak de praatsteen terug en herinner aan de stilteregel.
Bron & inspiratie
Herschreven voor Gouden Weken
Bron: Restorative Practice in Schools: Responsive Discipline and Restorative Circles — Margaret Thorsborne & Peta Blood (2013), via Jessica Kingsley Publishers.
Leerkrachttip
Blijf neutraal als meester of juf. Herhaal wat de kinderen zeggen: 'Dus jij voelde je buitengesloten toen...' in plaats van je eigen oordeel te geven.
Benodigdheden & Voorbereiding
- Praatstok / Praatsteen
- De 4 Herstelvragen op een kaartje
- Zit in een rustige kring op gelijke ooghoogte.
Sociaal-Emotionele Doelen
Variaties & Differentiatie
- 👉De Vreedzame School leerling-mediator variant.
Ervaringen & Praktijktips uit de klas
Hoe werkte deze activiteit in de praktijk? Ontdek geverifieerde tips van collega-leerkrachten of deel jouw ervaring.
Meer werkvormen voor deze fase
Binnen-Buitenkring (Kagan Structuur)
Dynamische kringopstelling waarin iedereen tegelijk actief spreekt en luistert
Garandeert 100% actieve deelname en gelijktijdige interactie voor alle leerlingen tegelijk.
De Brugklas Survival Guide & Kluisjes-Hulp
Praktische en sociale steun voor de overgang naar het voortgezet onderwijs
Neemt de typische brugklasstress (roosters, zware tassen, kluisjes, huiswerk) weg door peer-support.
De APK-Keuring van de Groep
Eerlijke herstart-evaluatie in januari over hoe onze klassenmotor draait
Herstelt binnen 30 minuten de regels en afspraken na de kerstvakantie zonder preken van de meester.