Sociale Dynamiek & Wetenschap 6 min leestijd• Bron: Dr. Lydia Laninga-Wijnen & Prof. dr. René Veenstra
Informele normdragers en bi-strategische leerlingen: Hoe negatieve normen ontstaan
Bi-strategische leerlingen zijn sociaal uiterst bekwaam: ze weten precies wat sociaal wenselijk is voor volwassenen, terwijl ze achter de rug van de leerkracht de groepsnorm dicteren.
In het kort
- Bi-strategische kinderen combineren pro-sociaal gedrag naar volwassenen met dwingend gedrag naar leeftijdsgenoten.
- Zij bepalen vaak de 'coole norm': wat mag wel en wat mag niet in de klas?
- De confrontatie aangaan in het bijzijn van de klas leidt vaak tot polarisatie.
- Effectieve strategie: geef de informele leider een echte, positieve leiderschapsrol met verantwoordelijkheid voor het groepsklimaat.
Direct toepassen in de klas (Evidence-based)
- Voer 1-op-1 gesprekken buiten de klas: benoem hun grote invloed en vraag expliciet hun hulp om de sfeer fijn te houden.
- Vermijd publieke machtsstrijd: een informele leider zal voor zijn status vechten als de hele klas toekijkt.
- Koppel de informele leider aan neutrale of sociaal sterke leerlingen, niet aan de meest kwetsbare kinderen.
Het dubbelgezicht van de bi-strategische leerling
Onderzoekers noemen leerlingen die zowel coöperatieve als agressieve strategieën inzetten 'bi-strategisch'. Zij zijn vaak verbaal sterk, hebben een hoog sociaal inzicht en weten feilloos hoe ze de leerkracht moeten inpakken.
In de klas fungeren zij als normdrager: als zij zuchten bij een werkvorm, zucht de halve klas mee. Als zij iemand negeren, negeert de rest diegene ook.
In de praktijk
Werkvormen waarin deze theorie direct tot leven komt in de klas:
Bronnen & Wetenschappelijke Publicaties
- •Laninga-Wijnen, L. et al. (2020). Who sets the aggressive popularity norm in classrooms? Journal of Abnormal Child Psychology.